SAĞ REKLAM 2 -KEŞAN BİRLİK
AŞKI KADRAJ- sidebar sağ taraf 3
  • DOLAR

    Alış: Satış:
  • EURO

    Alış: Satış:
  • ÇEYREK

    Alış: Satış:

BUĞDAYDA KRİZ Mİ GELİYOR ?

Süleyman  HARTAVİOĞLU

Süleyman HARTAVİOĞLU

BUĞDAYDA KRİZ Mİ GELİYOR ?

  • 05 Ekim 2018, Cuma 13:18

Yaklaşık üç aydır ulusal basında Rusya’nın ihracatı düşürmesi ve Dünyada üretimin azaldığı iddiasıyla 2019 yılında Buğday krizi yaşanacak tahminleri dolaşıyor. Tarım ürünlerinde özellikle buğdayda kriz ifadesi son derece tehlikeli ve iddialı bir yorumdur. Tarım ürünlerinde uluslararası örgüt veya yerel kuruluşların tahminlerine dayanarak kriz yorumu çıkarmak bilgi eksikliğidir. Kriz ifadeleri Uluslararası Hububat Konseyi(IGC) nin kışlık ekimler için açıkladığı 716 Milyon tonu yıllık rakam üzerinden değerlendiriyor. Bir önceki yıl 758 milyon ton kışlık Ekim ile kıyaslayıp 42 milyon azaldığı yorumu yapılıp 2019 için Buğdayda kriz yorumu yapıldı. Buğday, Dünyada kışlık ve baharlık ekim olmak üzere iki dönem yapılır. Kanada, Mayısta eker, hasat Eylül-Ekim aylarında yapılır, Çin Nisan aylarında Ekilir hasat Eylül ve ya Ekimde yapılır aynı şekilde Brezilya bu dönemlerde yetiştirilir. IGC verileri Eylül ve Ekim aylarında yükselme gösterir . Şu an ortalama 2018 yılı tahmini 716 milyon ton değil 732 milyon civarında olduğu tahmin ediliyor.

Üretim rakamları üzerinden tarım ürünleri fiyat tahmini yapmak büyük hatadır ve piyasayı yanıltır ve spekülasyona sebep olur. Tarım ürünlerinde fiyat tahmini yaparken tıpkı altın, petrol ve borsa hissesi gibi teknik ve temel faktörlere bakmadan yapılan yorumlar eksik kalır bunun yanında tarım bilgisine sahip olmak zorundasınız.

Tarım ürünlerinde fiyatı etkileyen üç temel faktör vardır.

  • İthalat ihracat kısmında oyuncuların stratejileri
  • Stok
  • Mevsimsel faktörler

Küresel Buğday üretiminin yüzde 47 sini dört ülke yapıyor; Çin, Hindistan, Rusya ve ABD. Dünya’nın en büyük ihracatçıları AB, Rusya, Kanada ve Avustralya. En büyük ithalatçılar Mısır, Endonezya, Nijerya, Bangladeş. Buğday ithalatının yüzde 40,9 Asya ülkeleri, yüzde 23.9 kısmı Afrika ülkeleri tarafından yapılıyor.

1982 den 2000 yılına kadar Buğday fiyatları normal seyrinde devam etmiş. Rusya, ithalatçı konumundan ihracatçı konumuna geçtiği 2000 yılından itibaren Dünya Buğday fiyatları sert hareketlere başlıyor ve Rusya 34 milyon ton olan üretim miktarını 51 milyon tona yükseltiyor.

2001 yılında 121 dolar/ton olan Buğday fiyatı 2002’de 190 dolar/ton oluyor.

2004 ten sonra Rusya tekrar ihracatını yavaşlatıyor, bu dönemde Buğday fiyatı 193 dolar/ton dan 140 dolar/ton oluyor.

2006 da Buğday fiyatları harekete başlıyor Buğday ihracatı 535 milyon dolar olan Rusya 2005 te 1.134 milyon dolar 2007 de 3.609 milyon dolara çıkarıyor ve Buğday 439 dolar/ton ile tarihinin en yüksek fiyatını yapıyor.Bu dönemden sonra 63 milyon ton ihracatını 40 milyon tona çekiyor , 439 dolar/ton olan buğday fiyatı 2010 da 157dolar/ton oluyor.

Rusya bu hareketi 2010-2012 yılları arasında yaparak 2,069 milyon dolar olan ihracatını 2012 de 4,5 milyon dolara çıkarıyor. “Rusya ihracatını durduracak” beyanı piyasa oyunculuğunun verdiği bir strateji. Buğday fiyatları son 7 yılın en düşüğünde 2011 de 311 dolar/ton olan fiyat şu an 209 dolar/ton aralığında. Rusya “ihracatı durdurdum” haberi ile yeni bir pozisyon almış olacak. Söylendiği gibi ne kıtlık be üretim eksikliği kaynaklı değil. Bizim beğenmediğimiz Buğdayla Rusya Dünya’yı parmağında oynatıyor maalesef.

Fiyatları etkileyen diğer faktör stoktur. Global Buğday stokları düşmüş olmasına rağmen halen son 10 ve 5 yıllık ortalamanın üzerinde. Buğday stoku 261.3 milyon tonla 2016’daki tarihin en büyük rakamı olan 229.86 milyon tonun üzerinde. Çin buğday stokunun yüzde 49.6 sını bulunduruyor, Çin Dünya üretiminde ilk sıralarda olmasına rağmen ihracat ayağında pek iddialı değil, hem tüketim miktarı yüksek hem önümüzde ki dönemlerde Dünya’da yaşanacak bir fiyat artışında pazarda pozisyon almak amacında. Dünyada yaşanan gıda fiyatları yüksekliği, gıda güvenliği programları ve Dünya nüfusu artışı sadece buğdayda değil, mısır, pirinç ve diğer tarım ürünlerinde spekülasyonlara sebep olacaktır. Ne üretim ne stok ayağında Buğday krizine neden olacak olumsuz veri yok. Buğday üretimi ve ihracatında başrol olan ülkelerin strateji ve pozisyonları bu söylemlere neden olmaya devam edecek.

Dünya’da tarım teknolojisi hızla gelişiyor, genetik çeşitlilik artırılıyor, tohum gelişimi hızla artıyor. Küresel iklim değişikliğine karşı önemli tedbirler alınıyor. Zaman zaman verimlerde düşüş olabilir fakat bu krizi fırsat vermez.

Buğday fiyatları 2015 ten beri baskı altında 220dolar/ton dan 2016’da 141 dolar/ton olmuş ve bu seviyeyi ciddi bir destek haline getirmiş. 2016 dan beri yükseliş eğiliminde. Önümüzdeki dönemde yükselme hareketi görülebilir fakat bu bir krize neden olmayacak. Sadece buğday değil Mısır fiyatları da artış gösterebilir.

Buğday Küresel olarak, buğday günlük kalorilerin ve proteini yüzde 20’sini sağlayan en önemli gıda temel ürünüdür. Kasım 2012'de G20 ülkelerinden fon sağlayan kurum ve kuruluşlar birlikte çalışmaya karar verdiler ve buğdayın verimliliğini artırmaya yönelik araştırmaları destekleyecek stratejik bir yaklaşım geliştirmek için küresel Buğday Girişimi'ni oluşturdular. Bu stratejinin önemli bir dayanağı, buğdayın genetik verim potansiyelini önemli ölçüde artırmak ve olası riskleri azaltmaktır

Peki ülkemizde durum ne?

Türkiye maalesef bitkisel üretim programını geliştiremedi. Buğdayda üretim konusunu planlayamadı, yerli tohum konusunda çeşitli çalışmalar yapılmasına rağmen yüksek verimli genetik özelliği yüksek çeşitlerde istenen seviyeyi yakalayamadı. En önemlisi Dünyada bilimsel metodolojilerdeki ve yeni teknolojilerdeki son gelişmeler, bitki biliminin anlaşılması ve verimi ve kaliteyi artırıcı teknolojiler geliştirilirken Türkiye buna ayak uyduramadı.

Yüksek enflasyon nüfus artışı, stokçular, aracılar ülkemizde fiyat artışına neden olmaya devam edecek ve bunun yanında tarım ürünlerinde etkili olan ülkelerin aldıkları pozisyon önümüzdeki dönem bizi zor durumda bırakacak. Tarım ülkesi ve 9000 yıl önce Buğdayın ekildiği bu topraklarda bugün tarım üretimi konusunda güçlü olmaya başarsaydık saydığımız hiçbir neden ülkemizi zor durumda bırakmazdı sanırım….

Saygılarımla

Yorum Yazın
CAPTCHA security code

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

yukarı çık